Jak co roku z początkiem września nadchodzi fala publikacji poświeconych wybuchowi drugiej wojny światowej wojny, która nie może ominąć takiego „Mówią wieki”. Tym razem mamy dla naszych Czytelników coś naprawdę specjalnego – niepublikowane dotąd zdjęcia słynnego Juliena Bryana, z komentarzem Jacka Sawickiego. Z pewnością zainteresują one licznych u nas znawców wojennych losów Polski.

Dramat katyński miał wymiar podwójny: polegał nie tylko na wymordowaniu oficerów polskich, lecz także na próbie zamordowania pamięci. Przedłużyło to na dziesiątki lat koszmar rodzin, nie mogących upomnieć się publicznie o bliskich, ale także tworzyło jedną ze sfer milczenia w PRL, zatrutych przestrzeni niewiedzy i niepamiętania.

Koleje japońskie to prawdziwy fenomen. To ponad 22 mld przewiezionych pasażerów rocznie. To superszybkie pociągi przypominające z wyglądu ponaddźwiękowe samoloty (tyle że bez skrzydeł), mknące po szynach z prędkością 240 – 300 km/h. To przysłowiowa wręcz punktualność, czystość i komfort dla podróżnych. To zautomatyzowany system dystrybucji biletów i perfekcyjna organizacja ruchu pasażerów na dworcach, bez której nie udałoby się obsłużyć takiej masy ludzi.

Z pewnością zbyt rzadko piszemy na naszych łamach o sztuce, najlepiej sztuce wybitnej, albowiem tylko ta jest po prawdzie warta zainteresowania. W tym numerze mamy jednak tekst Piotra Szlanty wieloletniego współpracownika, a bywało, że redaktora, „Mówią wieki” traktujący o prawdziwe znakomitym artyście, architekcie Karlu Friedrichu Schinklu.

W sierpniu 2003 roku, gdy wydawaliśmy 500. zeszyt naszego pisma opatrzyliśmy obszerny artykuł wstępny (w istocie będący krótką magazynu) wielce szumnym, napoleońskim zgoła tytułem „Pół tysiąca numerów „Mówią wieki” patrzy na was”. Dziś jest ich już o setkę więcej.

Szkoci, jak wiadomo, słyną z oszczędności (tak, by nikogo nie urazić, eufemistycznie nazwijmy skąpstwo) i waleczności. W tym numerze „Mówią wieki” poznacie Państwo Szkota hołdującego tej drugiej cnocie i jego rodaka, który był całkowitym zaprzeczeniem tej pierwszej.

Mamy kłopot z tymi Romanowami, oj, mamy. Gdyby zapytać, kto był ostatnim królem Polski, wszyscy jak jeden mąż zakrzykną: Stanisław August Poniatowski! Ale też nikt nie zaprzeczy, że od 1815 roku istniało Królestwo Polskie, wprawdzie rządzone przez rosyjską dynastię i kontrolowane przez ościenne mocarstwo, lecz występujące – a jakże – pod znakiem Orła Białego...

Dokładnie 70 lat temu niemiecka machina wojenna ruszyła na Polskę. Historia, nie tylko nasza, nabrała straszliwego przyspieszenia. Konsekwencje były równie straszliwe. Po wojnie świat obudzi się całkiem odmieniony, a Polakom będzie bardzo trudno się w nim odnaleźć.